เจาะราก "Ponzi Scheme": ชาร์ลส์ พอนซี บิดาแห่งแชร์ลูกโซ่ ผู้สร้างตำนานการโกงที่ยังคงถูกลอกเลียนแบบ

ทุกครั้งที่เราได้ยินข่าวการหลอกลวงลงทุนที่ให้ผลตอบแทนสูงเวอร์จนน่าสงสัย คำว่า "Ponzi Scheme" หรือ "แชร์ลูกโซ่" มักจะถูกหยิบยกขึ้นมาเสมอ ชื่อนี้ไม่ได้มาโดยบังเอิญ แต่มันมาจากชายผู้อพยพชาวอิตาลีชื่อ "ชาร์ลส์ พอนซี" ผู้สร้างตำนานการโกงครั้งใหญ่ที่สั่นสะเทือนอเมริกาเมื่อกว่า 100 ปีก่อน และกลายเป็น "ต้นแบบ" ที่นักต้มตุ๋นทั่วโลกยังคงลอกเลียนแบบมาจนถึงทุกวันนี้

บทความนี้ SKE จะพาคุณย้อนเวลากลับไปเจาะรากเหง้าของกลโกงสุดคลาสสิกนี้ ทำความรู้จักกับ ชาร์ลส์ พอนซี และไขความลับว่าทำไมกลอุบายของเขาถึงยังคงหลอกลวงผู้คนได้ซ้ำแล้วซ้ำเล่า

ชาร์ลส์ พอนซี คือใคร? จากผู้อพยพสู่ "พ่อมดการเงิน" (จอมปลอม)

คาร์โล ปิเอโตร จิโอวานนี กูกลิเอลโม เตบัลโด พอนซี (Carlo Pietro Giovanni Guglielmo Tebaldo Ponzi) หรือที่รู้จักในชื่อ ชาร์ลส์ พอนซี เดินทางจากอิตาลีมาแสวงโชคในอเมริกาเหนือในปี 1903 ด้วยเงินติดตัวเพียงน้อยนิด เขามีความฝันที่จะร่ำรวยอย่างรวดเร็ว ผ่านงานมาหลากหลาย และเคยติดคุกในข้อหาฉ้อโกงเล็กๆ น้อยๆ มาก่อน

จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในปี 1919 ที่เมืองบอสตัน เมื่อเขาได้รับจดหมายจากสเปนที่แนบ "คูปองตอบกลับไปรษณีย์สากล" (International Reply Coupon - IRC) มาด้วย

จุดกำเนิดกลโกง: ความห่างของ "ราคา" ที่จุดประกายไอเดีย (Arbitrage)

พอนซีสังเกตเห็นช่องว่างที่น่าสนใจ: เขาสามารถซื้อ IRC ในประเทศที่ค่าเงินอ่อน (เช่น อิตาลี) ด้วยราคาถูก แล้วนำมาแลกเป็นแสตมป์ในประเทศที่ค่าเงินแข็ง (เช่น สหรัฐฯ) ซึ่งมีมูลค่าสูงกว่า แล้วนำแสตมป์นั้นไปขายต่อเพื่อทำกำไรส่วนต่าง (เรียกว่า Arbitrage)

ในทางทฤษฎี ไอเดียนี้ "ดูเหมือน" จะทำกำไรได้จริง แต่ในทางปฏิบัติ มันมีข้อจำกัดมหาศาล ทั้งเรื่องค่าธรรมเนียม, ความยุ่งยากในการขนส่งและแลกเปลี่ยน IRC จำนวนมาก, และความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน

"The Scheme": กลไกที่แท้จริงเบื้องหลังผลตอบแทนมหัศจรรย์